Het dialect van Huizen                                                  
                                                                                                 
"Want hoo lang 't darp bestaet,
is gien meer uit te zeuken,
mar Huizers hemmen al vanous
d'r aigen taal ëspreuken.
En of 't nou mooi of lullëk klunk
en wéël daer over vul,
'n Huizer dee houdt voeët bij stuk,
hij praat zoë as tie wuI!"

Het Huizer dialect heeft het niet aan belangstelling van de kant van de dialectologie ontbroken. In het weekblad De Denker van 3 december 1764 verscheen een brief in Goois dialect. Professor Heeroma die deze brief in 1937 analyseerde kwam tot de voorzichtige conclusie dat het gehanteerde dialect wel dat van Huizen zou kunnen zijn. In 1874 verscheen in het boek Algemeen Nederduitsch en Friesch Dalectocon  van Johann Winkler een vertaling van de parabel van de verloren zoon in het dialect van Huizen. Winkler beschouwt het dialect als iets bijzonders in het Gooi: “De tongval van ’t Gooiland in ’t algemeen, maar bijzonder die van Huizen, is in vele opzichten het naast aan den merkwaardigen tongval van Urk verwant. De Huizers zijn dan ook waarschijnlijk afstammelingen van de oude bewoners van de oevers van het Fliemeer en van ’t eiland Flevo, evenals de Schokkers en Urkers, Flielanders en Enkhuizers”. Wat hier ook van moge zijn, verbanden zijn er gelegd, ook door de al genoemde professor Heeroma met het dialect van het oude Emmeloord op Schokland en het vermoeden bestaat dat na de reformatie Katholieke Huizers daarheen getrokken zijn of geregeld  kerkten in het katholiek gebleven Emmeloord.*

Duidelijk is dat het Huizer dialect binnen het Gooi een aparte plaats inneemt.
Tussen 1980 en 1995 is door het Meertens Instituut een opname gemaakt van het Huizer dialect. Het vastleggen van het Huizer dialect op schrift is vooral een verdienste van de dialectwerkgroep. De werkgroep is ontstaan omdat in de jaren 70’ de mening post vatte dat het zo jammer was dat het oude dorpsdialect, dat gedoemd scheen te verdwijnen, bijna niet in schrift en druk was vastgelegd. Ondertussen is veel werk verzet in de uitgave van een aantal boeken in het Huizer dialect, en ook is de klank vastgelegd  op een grammofoonplaatje en later uitgegeven als CD bij de uitgave van het boek ‘Waarde Nicht Lieve Meutjen’.
Deze geluidsopnamen kunt u ook op deze website beluisteren.
De fragmenten bevatten achtereenvolgens:
- De spelling uitgelegd door Jan Rebel
- ‘De scheerwinkel’ uitgesproken door Jan Rebel
- ‘De haeringtijd’ een gedicht gemaakt en uitgesproken door Henk Rebel
- ‘Mot Kursaauwud op rais’ een verhaal van Henk Rebel, voorgelezen door de auteur
- Huizer rijmpje, zoals hierboven is weergegeven, gemaakt en uitgesproken door Henk Rebel

Klik op het luidsprekertje om de geluidsfragmenten te beluisteren:
En lees mee met de geschreven tekst.


Opmerking:
Jan Rebel (Jan van Coen van Jan van Coen)  en Henk Rebel (Haindruk van ’t Noordereinde) hebben deel uitgemaakt van de dialectwerkgroep. Beiden zijn zij niet meer in leven.

 * Geciteerd uit een schrijven van Dr. J.B. Berns in het boek ‘Waarde Nicht Lieve Meutjen’.